2016(e)ko abenduaren 21(a), asteazkena

II. MULTZOA: Jolasa

      Jolasaren inguruan hausnartzea erabaki dut eta ez jolasa eta espazio hezitzailearen iguruan, izan ere, aurretik argitaratutako sarreraren batean espazioen inguruko zenbait ideia aipatu eta horien inguruan hausnartu baitut. Bestetik ere, jolasa haur txikien baliabiderik eragikorrena dela uste dut, bai beren garapen kognitiborako, sozialerako, intelektualerako... Hortaz, hain garrantzi handigo gaia den heinean horren inguruan aritzea aproposa ikusi dut.

Lehenik eta behin, eta nolabait jolasa eta espazioa erlazionatuz, "Esperimentatzen uzten duten parkeak" artikuluan eta "10 ideas clave. La educación infantil" liburuan oinarri hartuta, esan beahr dut gaur egungo haurrek ez dutela jolasten jakiten, edo ez behintat lehen bezala. 
"Haurren ahotik “aspertu egin naiz” esaldia entzutea ere oso ohikoa izan ohi da gaur egungo haur-parkeetan. Hain zuzen ere, jolasik gehienak oso zuzenduta daudelako, arras estereotipatuak direlako eta guzti-guztia erabat kontrolpean egon ohi delako"
ESkuinean txertatuta dagoen artikulu honetan aipatzen da esaldi hau, eta oso esanguratsua eta arrazoi handikoa dela uste dut. Izan ere, Mari Carmen Díez Navarro-ren liburuan aipatzen den moduan, parke askoren kasuetan bezala, gaur egun saltzen diren jostailuak ere jolasaren irudimen horrekin mozten dute. Gero eta botoi baten bidez funtzionatzen duten jostailuak gehiago inguratzen gaituzte, eta jostailu mota hauek huarren parte-hartzea baino gehiago, haurren atentzioa mantentzeko edo iksule bezala aritzeko jostailuak dira. Modu horretan, huarren beharrak eta pribilegioak ezeztatzen edo ukatzen ditu. Berez, egunerokoan inguratzen gaitzuten objektuak oso esanguratsuak izan daitezke haurrentzat, haien irudimena askatzeko jolasteko beharra sentitzen dutenean. Honekin esan nahi dudana da, alde batetik jostailu mota hauen erabilera mugatua edo kontrolatuta egotea askoz ere komenigarria dela uste dudala haurren garapen osorako, Eta bestetik, haurra batek aspertuta edo jolasteko nahia edota beharra duenean, edozein objekturekin disfrutatzen duela.

Beste alde batetik, eta jolasaren gaiarekin jarraiki, aipatu behar da jolasaren bidez besteekiko harremanak sustatzen dela, ikasten dela, bakoitzaren mugak non dauden deskubritu eta bere burua kontrolpean edukitzeko balio duela, arreta mantentzeko, bakoitzaren buruarekiko seguritatea eta konfidantza bermatzeko... eta askoz ere  gauza edo alde positiboak dakar. Hortaz, ezinbestekoa da batez ere adin honetako haurrek (Haur Hezkuntza, hau da, 0-6 urte bitarteko haurrak) asko jolastea. Izan ere, jolasteko aukerak izugarriak dira, toki askotan jolastu daitekeelako: patioan, mendian, logelan, eskolan...


Honekin lotuta, naturak duen garrantzia azpimarratu nahiko nuke, izan ere, naturan jolastea edota elementu edo objektu naturalekin jolastea, oso aberasgarria dela uste dut haurraren garapen osoan. Naturatik hartutako materialak eta baita egunerokoan erabiltzen diren objektuen erabilera haur txikien jolasean oso interesgarria iruditzen zait haur txikien garapenerako. Izan ere, oso joku politak eta interesgarriak sortzen dira ingurutik lortu daitezkeen elementuekin, besteak beste, sormena garatzeko eta bakoitzaren irudimena jarraituz aritzea beharrezkoa ikusten dudalako.

Ideia hauek jarraitzen duen jolas mota, klasean ikusi dugun moduan, jolas heuristikoa litzateke. Izan ere, haurrei eskura uzten zaien materialak ez duten inolako funtzio zehatzik, esan bezala sormena eta pentsamendu dibergentea garatzeko aukera ematen dute eta jolas honen bidez haurra izanen da bere garapenaren protagonista bakarra inguratzen duen materialaz baliatuz eta horrekin esperimentatuz eta manipulatuz.

iruzkinik ez:

Argitaratu iruzkina